زمانی که به پیجهای موفقیت در اینستاگرام سر میزنید، چیزی که درباره افراد موفق مینویسند، این است” افراد موفق سحرخیزند” یا به ما القاء میکنند، اگر میخواهیم موفق باشیم باید ساعت 4 یا 5 صبح از خواب بیدار شویم.
اما با وجود توصیههایی موکدی که درباره ساعت بیداری افراد موفق وجود دارد، چند سوال مهم در اینجا مطرح میشود؛
- آیا ساعات بیداری افراد موفق، بهترین ساعت بیدار شدن از خواب است؟
- واقعا بهترین ساعت بیداری از خواب، چه زمانی است؟
- یعنی ما هم برای موفق شدن لازم است، زمانی بیدار شویم که افراد موفق بیدار شوند؟ یا باید ساعت بیداری مختص به خودمان را پیدا کنیم؟
در این مقاله از مجله بنیانگذار با ما همراه باشید؛ در این مقاله به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
نقدی بر دیدگاه اشتباه؛ بهترین ساعت بیدار شدن
متاسفانه در اکثر مطالب حوزه موفقیت، یکی از دلایل موفقیت افراد موفق را به سحرخیزی آنها منتصب میکنند. و بسیاری از افراد نیز چنین دیدگاهی در مورد زمان بیداریشان دارند، آنها تصور میکنند برای این که موفق شوند باید همانند افراد موفق ساعت 4 یا 5 صبح بیدار شوند. در این مقاله این دیدگاه را مورد بحث و بررسی بیشتر قرار میدهیم.

بهترین ساعت بیداری، چه ساعتی است؟
اول از همه باید بدانیم، هر یک از ما انسانهای منحصربفردی هستیم. هر یک از ما توانایی، ویژگی منحصر به خودمان را داریم. این که بخواهیم برای زمان خواب و بیداری خود از دیگران، از جمله ساعت بیداری افراد موفق الگوبرداری کنیم، ممکن است با ویژگیهای ما انطباق نداشته باشد. مثلا شبها خواب خوب و کافی نداشته باشیم، زمانی که صبح زود از خواب بیدار میشویم، خوابآلود باشیم و نتوانیم روز خود را با قدرت و انرژی شروع کنیم. در نتیجه بازده لازم را در روز نخواهیم داشت؛ بنابراین لازم است بهترین ساعت سحرخیزی خود را پیدا کنیم.
افراد موفق به دیگران توصیه میکنند، صبحها قبل از ساعت 6:00 از خواب بیدار شوند. اما لازم است این سوال مهم را پاسخ دهیم: « آیا ساعت بیداری این افراد و توصیههای آنها در مورد زمان بیدار شدن، برای ما هم کارایی دارد؟»
احتمالا شما نیز بسیار سعی کردهاید از ساعت بیداری افراد موفق الگوبرداری کنید و مثلا گفته باشید من میخواهم مانند میشل اوباما ساعت 4:30 صبح از خواب بیدار شوم. و ممکن است مانند افراد بسیار دیگری یا نتوانستهاید این ساعت از خواب بیدار شوید یا اگر هم بیدار شدهاید تمام طول روز خسته بودهاید و کارایی لازم را نداشتهاید.
واقعیت این است که اگر بخواهید از ساعت بیداری این دسته از افراد الگوبرداری کنید، احتمالا خواب کمتر، کیفیت خواب پایینتر و انرژی کمتری در طول روز خواهید داشت. برنامه خواب و بیداری این افراد با سبک زندگی و عادتهای آنها مطابقت دارد؛ لازم است شما نیز برنامه زمانی خود را داشته باشید که مطابق، شرایط، نیازها و اهداف شما تنظیم شده باشد.
بدانید بهترین ساعت برای بیدار شدن از خواب وجود ندارد!
بله درست خواندید، بهترین ساعت برای بیدار شدن از خواب وجود ندارد. در واقع بهترین ساعت بیداری بستگی به این دارد که شما میخواهید چه زمانی از خواب بیدار شوید. به عبارتی هیچکس نمیتواند به شما بگوید، مثلا ساعت 5:00 بهترین ساعت بیداری است؛ این خود شما هستید که این ساعت را مشخص میکنید.
فرانکلین روزولت:« زود خوابیدن و زود بیدار شدن، شما را سالم، عاقل و ثروتمند میکند.»

نکات مربوط به پیدا کردن بهترین ساعت بیدارشدن از خواب
1-ریتم شبانهروزی خود را پیدا کنید.
ریتم شبانهروزی، چرخهای است که به بدن ما میگوید، چه زمانی بخوابد، چه زمانی بیدار شود و چه زمانی بخورد.. ریتم شبانهروزی فرآیندی بیولوژیکی است که تحت تاثیر نشانههای بیرونی مانند نور خورشید و درجه حرارت قرار دارد. ریتم شبانهروزی برای هر فردی منحصربفرد است و بسته به موارد زیر تغییر میکند:
- مدت زمان خواب در شب
- میزان قرار گرفتن در معرض نور
- زمان غذا خوردن
- ورزش
- کرونوتایپ و غیره.
کرونوتایپ حالت طبیعی بدن شما برای بیداری یا خواب در زمانهای خاص است. کرونوتایپ شما ارتباط نزدیکی با ریتم شبانهروزی بدن شما دارد که چرخه خواب و بیداری بدن و تولید هورمون ملاتونین را کنترل میکند.
بر اساس کرونوتایپ ما یا میتوانیم صبح زود از خواب بیدار شویم و بلافاصله فعالیتهای روزانه را شروع کنیم، در حالی که برخی از ما در شب عملکرد بهتری داریم. برنامه روزانه هر شخص متفاوت است زیرا بدن ما هم متفاوت کار میکند.

2-میزان نیاز به خواب خود را پیدا کنید.
علاوه بر اینکه هر کدام از ما ریتم شبانهروزی منحصربفرد خودمان را داریم، تعداد ساعاتی که هر کدام از ما به خواب نیاز داریم، از فردی به فرد دیگر متفاوت است. معمولا میگویند 8 ساعت خواب در شبانهروز، بهترین میزان خواب است؛ اما برخی به میزان خواب کمتر یا بیشتری نیاز دارند.
عواملی نظیر ژنتیک، تغییرات فصلی، تغییرات سلامتی، سن میتواند تعیین کننده میزان خواب موردنیاز باشد.
باید از خود بپرسید دقیقا چه میزان خواب در شب باعث میشود، انرژی بیشتری در طول روز داشته باشی.
3-به سن خود توجه کنید.
افراد در ردههای سنی متفاوت، به میزان خواب متفاوتی نیاز دارند. برای گروههای سنی متفاوت، دستورالعملهای متفاوت وجود دارد. اما نباید فراموش کنید که باز هم این موارد در افراد ممکن است متفاوت باشد.
- بین صفر تا 3 ماه: 14 الی 17 ساعت در طول روز
- بین 4 تا 12 ماه: 12 تا 16 ساعت در طول روز
- بین 1 تا 2 سال: 11 تا 14 ساعت در طول روز
- بین 3 تا 5 سال: 10 تا 13 ساعت در طول روز
- بین 9 تا 12 سال: 9 تا 12 ساعت در طول روز
- بین 13 تا 18 سال: 8 تا 10 ساعت در طول روز
- بین 18 تا 60 سال: حداقل 7 ساعت در طول شب
- بین 61 تا 64 سال: بین 7 تا 9 ساعت در شب
- 65 به بالا: 7 تا 8 ساعت در شب
بهترین ساعت بیدار شدن هیچ قانون خاصی ندارد که برای همه مناسب باشد. هر فرد باید ریتم شبانهروزی و نیازهای شخصی خود را در نظر بگیرد و طبق آن در زمان درستی از خواب بیدار شود.
4-بهترین زمان خواب
بهترین زمان برای خواب، زمانی است که بتوانید بازه زمانی توصیه شده برای هر رده سنی که در بالا به آن اشاره کردیم، را رعایت کنید. ساعتی که برای بیدار شدن شما مناسب است را پیدا کنید و میزان نیاز به خواب خود را بیابید. سپس ساعتی که باید شبها بخوابید را بدست آورید. برای مثال اگر به 8 ساعت خواب شبانه نیاز دارید و بهترین ساعت بیدار شدن برای شما ساعت 7 صبح است، باید شب ساعت 11 بخوابید. این نکته را به یاد داشته باشید که برنامه خوابی برای خود ترتیب دهید که بتوانید آخر هفتهها نیز به آن پایبند بمانید.
چگونه سحرخیز باشید؟
با اینکه همه افراد شبیه هم نیستند، و همه نمیتوانند صبح زود از خواب بیدار شوند، اما سبک زندگی امروزی، اشتغال بیرون از خانه، کارهای اداری و غیره ایجاب میکند صبح زود از خواب بیدار شویم.
در این بین، صبحها زود بیدار شدن ممکن است برای افرادی که مانند جغد هستند و شبها انرژی بیشتری برای انجام کار دارند خیلی راحت نباشد. این افراد میتوانند با استفاده از راهکارهای زیر صبح زود از خواب بیدار شوند.

1-واقع بین باشید.
هر برنامهایی که برای خواب خود میچینید باید نیاز به خواب شما را تامین کند. هرگز از میزان خوابی که باید داشته باشید چشم پوشی نکنید.
2-زمان بیدار شدن خود را به مرور تغییر دهید.
لازم نیست برنامه بیدار شدن خود را به یکباره تغییر دهید. هر روز اندکی زودتر مثلا 15 دقیقه زودتر از خواب بیدار شوید. در کنار زمان خواب باید زمان غذا خوردن خود را نیز تغییر دهید.
3-در معرض نور خورشید قرار بگیرید.
بعد از بیدار شدن سعی کنید برای حداقل 10 دقیقه در معرض نور شدید خورشید قرار بگیرید. این کار باعث میشود احساس بیداری بیشتری داشته باشید. اگر نور طبیعی نبود از نور یک لامپ استفاده کنید.
4-برای خواب یک روتین در نظر بگیرید.
- نور محیط را کم کنید.
- فعالیتهای آرامش بخش مانند یوگا، مدیتیشن، مطالعه یا گوش سپردن به یک موسیقی آرام را انجام دهید.
- دوش آب گرم بگیرید.
- از تماشای تلویزیون یا نگاه به موبایل یا صفحه مانیتور خودداری کنید.
کلام پایانی
بهترین ساعت بیدار شدن وجود ندارد. اما این را به یاد داشته باشید همیشه راس یک ساعت خاص بخوابید و راس یک ساعت خاص بیدار شوید. تحقیقات نشان میدهد، افرادی که در بیدار شدن خود نظم دارند، الگوی خواب ثابتتر و خواب باکیفیتتری دارند. زمانی که ساعت خواب و بیداری ثابتی داشته باشید، ریتم شبانهروزی بدن شما نیز تنظیم میگردد.
زمانی که میزان ساعتی که به خواب نیاز دارید را پیدا کنید میتوانید بهترین ساعت بیدار شدن خود را به دست بیاورید و در نهایت بدون هیچ آلارمی و به راحتی از خواب بیدار میشوید.
