طی این سالها اصطلاح سبک زندگی یا Lifestyle یکی از اصطلاحات رایج بین افراد شده است. در کتابها، رسانهها، همایشها و غیره به دفعات این اصطلاح را میشنویم. پزشکان از ما میخواهند با پیروی از یک سبک زندگی سالم از برخی بیماریها مانند بیماریهای قلبی، سرطان و غیره پیشگیری کنیم.
در حوزه بازاریابی و تبلیغات، کارشناسان و متخصصان درباره سبک زندگی مصرف کنندگان تحقیق میکنند و میکوشند در مورد سبک زندگی مخاطب هدف خود بیشتر بدانند تا بتوانند محصولات بهتری را معرفی کنند یا کمپینهای بازاریابی و تبلیغاتی موثرتری را اجرا کنند.
جامعه شناسان سبک زندگی گروههای مختلف جامعه را بررسی میکنند و تغییرات سبک زندگی مردم را در طول زمان بررسی میکنند.
همین موارد نشان میدهد اهمیت سبک زندگی، امروزه در همه جوانب روز به روز در حال افزایش است. آنچه در این میان بسیار مهم است، آشنایی با عوامل موثر بر سبک زندگی میباشد. لازم است ما این عوامل را شناسایی کنیم در جهت تقویت یا حذف آنها همت گماریم، تا بتوانیم یک سبک زندگی سالم داشته باشیم.
پیشینهای از پدید آمدن اصطلاح سبک زندگی
اصطلاح سبک زندگی را اولین بار روانشناسی اتریشی به نام آلفرد آدلر را به کار برد، و پس از وی جامعه شناسان بسیاری به این موضوع که سبک زندگی چیست، علاقمند شدند و بر روی آن تحقیقات گستردهای انجام دادند. پژوهشگران با انجام این تحقیقات پی بردند چرا هر انسانی عادات رفتاری، غذایی و طرز فکر خاص خود را دارد.
سبک زندگی چیست؟
بسیاری از افراد میخواهند بدانند سبک زندگی چیست؟ و چطور یک سبک زندگی سالم میتوانند داشته باشند؟
سبک زندگی (Life Style) شامل تمام جنبههای جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی، ارزشها، علایق، عقاید و رفتار یک فرد، یا یک گروه از جامعه میشود. سبک زندگی درباره نحوه زندگی کردن افراد جامعه است.
سبک زندگی به معنای روش زندگی است که اعضای جامعه چه به صورت فردی و چه به صورت جمعی به کار می گیرند. روش زندگی مجموعه از تمامی ارزشها، شیوههای رفتاری سلایق در هر چیزی را شامل میشود و میتواند به علاقهها، نظرها، رفتارها و جهت گیری رفتاری یک فرد یا گروه اشاره کند.
سبک زندگی یعنی اینکه ما چطور زندگی میکنیم که این شامل استایل، نگرش و داراییهایمان میشود.
برخی از مردم فقط با جریان زندگی به پیش میروند. یعنی یک سبک زندگی تصادفی را برای خود انتخاب کردهاند. این میتواند به این دلیل باشد که امروز ما بیش از گذشته درگیر کار و زندگی اجتماعی هستیم و کمتر به خودمان اهمیت میدهیم به همین دلیل، مسیر و سبک درست زندگی خود را گم میکنیم.
عوامل موثر بر سبک زندگی کدامند؟
سبک زندگی، بخش جدایی ناپذیر زندگی انسان است. بهتر است بگوییم، این سبک زندگی است که به زندگی انسان هویت میبخشد و باعث شکلگیری سایر ابعاد حیات او میشود. هیچ انسانی را نمیتوانیم پیدا کنیم که سبکی را برای زندگی خود انتخاب نکرده باشد.
مولفهها یا عوامل متعددی بر سبک زندگی موثر هستند. به طور کلی ما میتوانیم تمام جوانب زندگی را در دستهبندی مربوط به شاخصهای سبک زندگی قرار دهیم. بنابراین در ادامه این مقاله از مجله بنیانگذار به عوامل موثر بر سبک زندگی میپردازیم. با ما همراه باشید.
1- گرایشهای دینی
گرایشهای دینی ما، تاثیر بسیار مهمی بر سبک زندگی ما دارند. این که ما چه نگرشی نسبت به دین داریم، یا چه اندازه به دین اعتقاد داریم، چقدر به اصول دین پایبند هستیم، بر سبک زندگی ما تاثیر زیادی دارد. جهانبینی ما، بینش ما درباره زندگی پس از مرگ، قیامت، مرگ و غیره همه در حوزه جهتگیریهای دینی قرار میگیرند. بنابراین گرایشهای دینی یکی از عوامل موثر بر سبک زندگی ما میباشد.
2-برنامهریزی کارها
نحوه برنامهریزی ما برای اقدامات و کارهای روزانه، اهداف میانمدت و بلندمدت که برای خود در نظر میگیریم، نیز از مولفهها و عوامل موثر بر سبک زندگی ما است. در واقع زمانی که به کار یا به اوقات فراغت و تفریح اختصاص میدهیم، در هر یک از ما متفاوت است، و در نتیجه سبک زندگی خاصی برای ما رقم میزند.
3-اخلاق
یکی دیگر از مولفههای موثر بر سبک زندگی ما جهتگیریهای اخلاقی است که در زندگی داریم. هر فرد خصایص اخلاقی منحصر به خود را دارد. مثلا خوش اخلاق بودن، صبور بودن، مهربان بودن، خوش بین یا بدبین بودن، احساساتی بودن، خسیس یا دست و لباز بودن، میزان جدیت یا صمیمیت، میزان وابستگی، مثبت اندیشی، آرام یا استرسی بودن، قدرت ریسکپذیری، قدرت تصمیمگیری و غیره، همه مورادی هستند که مربوط به سبک زندگی فرد در حوزه اخلاق قرار میگیرند.
4- فعالیت بدنی و ورزش
ورزش یکی از عوامل بسیار مهم برای سلامت به شمار میرود. اما علاوه بر تاثیر ورزش بر سلامتی باید بدانید که میزان اهمیتی که ما نسبت به فعالیتهای ورزشی و بدنی خود میدهیم، یکی دیگر از عوامل موثر بر سبک زندگی میباشد. ممکن است در سبک زندگی یکی از ما ورزش و فعالیت بدنی، جایگاه ویژهای داشته باشد، در حالیکه برای شخص دیگری، ورزش جایگاهی در برنامه زندگی ندارد.
5-نوع تغذیه
تغذیه نقش بسیار اساسی در سطح سلامتی، و لایف استایل ما دارد، در نتیجه میتوانیم ادعا کنیم، تغذیه یکی دیگر از عوامل موثر بر سبک زندگی ما میباشد. برای مثال یک نفر، گیاهخواری را به عنوان سبک تغذیهای خود انتخاب میکند، در حالیکه فرد دیگری، خوردن فستفودها را در برنامه غذایی خود گنجانده است.
6- نوع پوش
یکی دیگر از مؤلفههای موثر بر سبک زندگی افراد، نوع پوششی است که برای خود برگزیده است. نوع پوشش میتواند کلاسیک، اسپرت، سنتی یا بومی و محلی یا مد روز باشد.
7- نوع آرایش
هر شخص سلیقهای برای آرایش و مدل موی خود برمیگزیند. نوع آرایش و مدل مو، بر حسب سبک زندگی متفاوت است.
8- شیوه تفکر
شیوه تفکر هر شخص متفاوت از شخص دیگر است، در نتیجه هر یک به شکلی متفاوت به زندگی نگاه میکنند. آیندهنگری، امید به زندگی، تجربه از شکستها و غیره همه به شیوه تفکر فرد بستگی دارد.
9- رابطه عاطفی و ازدواح
نگاهی که به مقوله ازدواج و رابطه عاطفی داریم، یکی دیگر از ابعاد سبک زندگی است. نگاهی که هر یک از ما به مسئله ازدواج داریم، متفاوت است. یکی ازدواج را به معنای استقلال و کامل شدن میداند و دیگری برداشت و هدف دیگری از ازدواج دارد.
10- چیدمان و دکوراسیون محل کار و زندگی
چیدمانی که برای محیط کار و زندگی خود در نظر میگیریم کاملا بر حسب سلیقه است. عدهای چیدمان سنتی و عده دیگر دکوراسیون مدرن را میپسندند. نوع سلیقه ما در چیدمان محل کار و زندگی یکی دیگر از عوامل موثر بر سبک زندگی است.
معرفی انواع سبک زندگی
باید بدانیم که سبک زندگی هر فرد بر عادات، پوشش، روابط اجتماعی، تغذیه، پیروی از مد و بسیاری از مولفههای زندگی او موثر هستند.
ابتدا باید بگویم که هر کدام از سبکهایی که در ادامه میآیند، برای افراد خاصی مناسب هستند . پس هر فردی باید به دنبال سبک زندگی خاص خود باشد نه تقلید از دیگران.
سبک زندگی فعال
در این سبک از زندگی داشتن فعالیت روزانه، معاشرت با مردم و اطرافیان، عضو شدن در گروههای مختلف و … از ویژگیهای بارز افراد است. آنها بیش از اندازه فعال یا اجتماعی هستند و همواره تمایل دارند مشغول و سازنده باشند.
سبک زندگی فعال، شامل ورزش، معاشرت با مردم، عضویت در گروهها و داشتن ذهن و بدن فعال و سالم است.
سبک زندگی سالم
این سبک زندگی تا حدی نزدیک و متناسب با سبک زندگی فعال است. و به این معنی است که فرد در تمام جنبههای زندگی از خود مراقبت میکند. توجه به تغذیه سالم و داشتن ورزش و فعالیت بدنی، ترک عادتهای بد از جمله مهمترین مواردی است که در سبک زندگی سالم به آن توجه میشود.
مقاله مرتبط: 15 راهکار سبک زندگی شاد و سالم
سبک زندگی نامتعارف
افرادی که تمایل دارند از چارچوب زندگی روزمره خارج شوند، سبک زندگی نامتعارف را برای خود برمیگزینند. آنها دائما به سفر میروند و به دنبال ماجراجویی هستند یا با ظاهری متفاوت در جامعه حضور پیدا میکنند.
سبک زندگی عشایری
در سبک زندگی عشایری، افراد در یک شهر یا منطقه ساکن نیستند و به طور مداوم از محلی به محلی دیگر کوچ میکنند. البته این سبک زندگی را خیلی از افراد دوست ندارند چون این سبک ثبات و امنیت کمتری به نسبت زندگی یکجانشینی دارد.
سبک زندگی انفرادی
برخی از افراد تمایل دارند تنها باشند و زندگی مستقلی را تجربه کنند. آنها سبک زندگی انفرادی را انتخاب میکنند. در این سبک زندگی، فرد باید از مسئولیتپذیری بالایی برخوردار باشد.
سبک زندگی روستایی
سبک زندگی روستایی انسانهایی هستند که عاشق طبیعت، حیوانات، پرورش محصولات گیاهی و دامی، مناطق روستایی هستند. این دسته از افراد سبک زندگی روستایی را انتخاب میکنند. آنها بیشتر اوقات خود را در باغ، مزرعه، برای پرورش حیوانات میگذرانند.
سبک زندگی ما چگونه شکل میگیرد؟
بر اساس نظر آلفرد آدلر پایهگذار مفهوم سبک زندگی و همکاران وی، 4 مورد بنیان سبک زندگی افراد را تشکیل میدهند:
-
وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده
-
وضعیت ظاهری و جسمانی فرد
-
دیدگاه یا نگرش والدین فرد به جنبههای مختلف زندگی
-
جنسیت فرد
بنابراین بر اساس این 4 عامل و عوامل دیگر مثلا دین و مذهب، ما سبک زندگی کاملا متفاوتی نسبت به سایر افراد خواهیم داشت. این مولفهها باعث میشوند که نگرش ما نسبت به خودمان، زندگی، مشکلات و چالشهای زندگی، اهدافتان، جنس مخالف، اطرافیان و به طور کلی نگرشمان نسبت به زندگی و جهان، شکل بگیرد.
عواملی که باعث تغییر در سبک زندگی ما میشوند؟
1-برنامهریزی
برنامه نداشتن مصداق این است که ما زندگیمان را به حال خود رها کرده باشیم، و سبک زندگی تصادفی را برای خود برگزیده باشیم. برنامهریزی نداشتن باعث میشود، زندگی ما به سمت شکست پیش برود. در یک سبک زندگی سالم، مشخص کردن زمان و نحوه انجام کارها از اهمیت زیادی برخوردار است.
2-تغذیه سالم
تغذیه سالم نتایج شگفتانگیزی بر مغز و بدنمان خواهد داشت و موجب افزایش بازدهی کارها خواهد شد. پس از همین امروز امتحان کنیم و تغذیه سالم داشته باشیم.
3-نحوه تفکر و نگرش نسبت به جهان
نوع نگاه و نگرش ما به مسائل و مشکلاتی که در زندگی برای ما رخ میدهد باعث تغییر در شیوه زندگیمان میشود. برخورداری از تفکر خلاق و تفکر انتقادی در این جا کمک زیادی به بهبود سبک زندگیمان خواهد کرد.
4-یادگیری مهارت نرم
مهارتهای نرم، مهارتهایی هستند که باعث میشوند بتوانیم به شکل موثرتری از دانش و تخصصمان استفاده کنیم. همچنین باعث میشوند تعامل بهتری با اطرافیانمان داشته باشیم. نتیجه این خواهد بود از زندگی یا شغل خود لذت بیشتری میبریم و باعث میشود سبک زندگی شادتری داشته باشیم.
بهترین سبک زندگی را چگونه بشناسیم؟
یک شیوه واحد که بهترین سبک زندگی برای همه افراد باشد، وجود ندارد. آنچه در شناسایی بهترین سبک زندگی مهم است، توجه به ویژگیهای شخصیتی، علایق و محدودیتها و محیطی است که در آن زندگی میکنیم.
بنابراین برای یافتن بهترین سبک زندگی، باید به همه جوانب زندگیمان توجه داشته باشیم و در این میان عواملی که بر شکلگیری سبک زندگی موثر هستند را با دقت بررسی کنیم.
کلام پایانی
بنا به پژوهشهای آلفرد آدلر، سبک زندگی هر فرد متاثر از افکار، نگرشها، عادات و حتی نگرش والدین او است. بنابراین برای تغییر سبک زندگی و اصلاح آن، باید به تمام ابعادی که سبک زندگی ما را تشکیل میدهند توجه کنیم. همچنین در تعریف سبک زندگی خود تنها به علائق، شخصیت، عادات، محدودیتها و محیطی که در آن زندگی میکنیم، توجه کنیم و از سبک زندگی دیگران به هیچ وجه تقلید نکینم. چرا که ویژگیهای شخصیتی و تربیتی که در ما وجود دارد، منجر به تفاوت لایف استایل ما با دیگران خواهد شد.
